Boşanma davasında, evlilik birliği içinde doğan bir çocuğun velayeti anne ve baba tarafından nasıl kullanılır? Boşanma durumunda 'ortak velayet' Türk hukukunda kural mıdır, istisna mıdır? Hakim, boşanma kararıyla birlikte velayeti düzenlemek zorunda mıdır?

Cevap: TMK'ya göre, evlilik birliği devam ederken çocuğun velayeti anne ve baba tarafından 'birlikte' kullanılır. Buna 'ortak velayet' denir. Ancak metinde de belirtildiği gibi, boşanma durumunda ortak velayetin devamı Türk hukukunda yerleşik bir kural değildir, daha çok istisnai olarak uygulanmaktadır. Kural olarak, boşanma halinde hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek velayeti eşlerden birine bırakır. TMK m. 182/1 uyarınca, mahkemenin boşanma veya ayrılığa karar verirken velayeti de düzenlemesi zorunludur. Velayet, boşanmanın fer'i (eki) niteliğindedir ve hakim bu konuda tarafların bir talebi olmasa bile re'sen (kendiliğinden) bir karar vermekle yükümlüdür. Bu, kamu düzenine ilişkin bir husustur.