Anlaşmalı boşanma davasında tarafların 'ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz' (TMK 166/3) ifadesi ne anlama gelir? Bu durumun, HMK m. 308'deki genel 'kabul' beyanından farkı nedir?

Cevap: Çekişmeli boşanma davalarında, tarafların boşanmaya sebep olan olaylara ilişkin ikrarları (kabul beyanları) tek başına boşanma kararı için yeterli değildir; hakim bu ikrarlarla bağlı değildir ve olguların varlığını vicdanen araştırmalıdır (TMK m. 184). Anlaşmalı boşanmada ise 'ikrarlarının hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz' ifadesi, tarafların 'boşanmak istiyoruz' ve 'evlilik birliği temelinden sarsılmıştır' yönündeki karşılıklı ve uyumlu irade beyanlarının, boşanma sebebinin (temelden sarsılma) ispatı için yeterli olduğu ve hakimin bu konuda ayrıca bir kusur araştırması yapmayacağı anlamına gelir. Ancak bu, HMK m. 308'deki genel 'davanın kabulü' gibi davayı otomatikman sona erdirmez. HMK'daki kabul tek taraflıdır ve hakimi bağlar. Anlaşmalı boşanmadaki kabul ise karşılıklıdır ve sadece boşanma sebebini ispatlar; hakimin hala boşanmanın fer'ilerini (mali sonuçlar, çocukların durumu) uygun bulma ve onaylama denetim yetkisi devam eder. Bu denetimden geçmeden boşanma kararı verilemez.