Bir idari işlemin 'yok hükmünde' olması ile 'iptal edilebilir' olması arasındaki temel fark nedir? Yatay geçiş işleminin 'sebep' unsurundaki sakatlığın, kural olarak neden yoklukla değil, iptal yaptırımıyla sonuçlandığını açıklayınız.

Cevap: 'Yok hükmünde' olan bir idari işlem, hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır, herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz ve bu durumun tespiti için dava açma süresi yoktur; herkes her zaman yokluğun tespitini isteyebilir. Bu, 'fonksiyon gaspı' gibi çok ağır sakatlık hallerinde söz konusu olur. 'İptal edilebilir' bir işlem ise, hukuka aykırı olmasına rağmen, yetkili bir mahkeme tarafından iptal edilene kadar geçerlidir ve hukuki sonuç doğurur. İptal davası açmak ise süreye tabidir (genellikle 60 gün). Yatay geçiş işleminin 'sebep' unsurundaki sakatlık (örneğin not ortalamasının yanlış hesaplanması), işlemin kurucu unsurlarında 'yokluk' sonucunu doğuracak kadar ağır bir sakatlık olarak kabul edilmez. İşlem, yetkili bir idari makam (üniversite) tarafından, belirli bir usule göre tesis edilmiştir. Sadece işlemin dayandığı gerekçelerden biri hukuka aykırıdır. Bu tür bir sakatlık, işlemi hukuk düzeninden tamamen dışlamaz, sadece onu hukuka aykırı hale getirir. Bu nedenle, 'sebep' unsurundaki sakatlıklar, kural olarak yokluk değil, iptal nedenidir ve süresi içinde dava açılması halinde işlemin iptali sonucunu doğurur.