AsCK m. 139'da düzenlenen 'Suç yapılmasına göz yumanlar' suçunun faili kimler olabilir? Bir komutanın, emrindeki bir askerin suç işlemesine 'mani olabileceği' halde göz yumması durumunda, komutanın cezai sorumluluğu nasıl belirlenir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #76752

Cevap: AsCK m. 139'a göre bu suçun faili, maddede sayılan özel bir sıfata veya göreve sahip olan asker kişilerdir. Bunlar: 1) Bir askeri karakolun, müfrezenin veya özel görevli bir kısım askerin komutanı, 2) Bu birliklerdeki subaylar, 3) Nöbetçi olan asker kişiler. Bu suç, özgü bir suçtur. Suçun oluşması için failin, görevi gereği engellemekle yükümlü olduğu ve fiilen de engelleme imkanına sahip olduğu bir suçun işlenmesine kasten göz yumması gerekir. Bu durumda kanun, göz yuman komutan veya subayın sorumluluğunu özel bir düzenlemeyle ağırlaştırmıştır. Komutan, işlenen suça sadece iştirak etmiş (yardım eden veya azmettiren) sayılmaz; kanun, onun 'fiili kendisi yapmış gibi ceza göreceğini' hükme bağlamıştır. Bu, onun işlenen suçun asıl faili gibi, o suç için öngörülen ceza ile cezalandırılacağı anlamına gelen özel bir faillik durumudur. Örneğin, emrindeki asker kasten adam öldürme suçu işlerken göz yummuşsa, komutan da kasten adam öldürme suçundan sorumlu tutulur.