Anlaşmalı boşanma davasında tarafların sunduğu protokol, hakimi bağlar mı? Hakimin, tarafların anlaştığı 'boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu' hususlarında değişiklik yapma yetkisinin hukuki dayanağı ve sınırı nedir?

Cevap: Anlaşmalı boşanma protokolü, hakimi mutlak surette bağlamaz. TMK m. 166/3, hakimin 'taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması' şartını aramaktadır. Bu, hakime bir denetim ve onay yetkisi vermektedir. Hakimin bu yetkisinin hukuki dayanağı, kamu düzeni ve özellikle müşterek çocukların üstün yararıdır. Hakim, özellikle çocukların velayeti, kişisel ilişki ve iştirak nafakası konularında, tarafların anlaşmasının çocuğun menfaatine aykırı olduğunu tespit ederse, bu düzenlemeyi uygun bulmayabilir. Aynı şekilde, taraflardan birinin mali olarak aşırı derecede mağdur edildiği bir nafaka veya tazminat düzenlemesini de ahlaka veya hakkaniyete aykırı bulabilir. Bu durumda hakim, 'tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir'. Ancak hakimin yaptığı bu değişikliklerin de taraflarca kabul edilmesi gerekir. Taraflar bu değişiklikleri kabul etmezse, anlaşma bozulmuş sayılır ve dava çekişmeli boşanma davası olarak görülmeye devam eder.