Anlaşmalı boşanma protokolünde, taraflardan birinin diğerine ödeyeceği maddi tazminat miktarının, tarafların ekonomik durumu ve evlilik süresi dikkate alındığında fahiş (aşırı) düzeyde olması durumunda, hakim bu miktara müdahale edebilir mi?

Evet, hakim bu miktara müdahale edebilir. TMK m. 166/3, hakime sadece çocuklarla ilgili düzenlemelere değil, 'boşanmanın malî sonuçları'na ilişkin düzenlemelere de müdahale etme yetkisi vermektedir. Maddi tazminat, boşanmanın mali sonuçlarından biridir. Hakim, tarafların sunduğu protokolü onaylarken, sadece tarafların iradelerine bakmaz; aynı zamanda anlaşmanın genel hakkaniyete, dürüstlük kuralına ve tarafların menfaatlerine uygun olup olmadığını da denetler. Eğer kararlaştırılan tazminat miktarı, ödeyecek olan tarafın mali gücünü aşan, onu aşırı derecede zor duruma düşürecek veya diğer taraf için bir 'sebepsiz zenginleşme' aracı olacak nitelikte fahiş bir düzeyde ise, hakim bu durumun hakkaniyete aykırı olduğuna kanaat getirebilir. Bu durumda hakim, tazminat miktarını daha makul bir seviyeye indirmeyi taraflara önerebilir. Taraflar, hakimin önerdiği bu yeni miktarı kabul ederlerse, boşanmaya bu şekilde karar verilir. Kabul etmezlerse, anlaşma bozulmuş sayılır ve dava çekişmeli olarak görülmeye devam eder. Bu, hakimin, taraflardan birinin diğerinin zor durumundan veya bilgisizliğinden faydalanarak haksız bir kazanç elde etmesini önleme görevinin bir parçasıdır.