Askeri Ceza Kanunu (AsCK) m. 139'a göre 'suça göz yuman' bir komutan, işlenen suçun asli faili ile aynı cezayı alır. Bu durum, TCK'daki iştirak kurallarından hangisine bir istisna teşkil eder ve bu özel düzenlemenin askeri disiplin açısından gerekçesi nedir?

Bu düzenleme, TCK m. 39'da düzenlenen 'yardım etme' şeklindeki şeriklik (iştirak) kuralına önemli bir istisna teşkil eder. Genel ceza hukukunda, bir suçun işlenmesine ihmali bir davranışla (göz yumarak) katılan kişi, eğer garantörlük yükümlülüğü varsa, genellikle 'yardım eden' olarak sorumlu tutulur ve cezası, asli failin cezasından indirilerek verilir. Ancak AsCK m. 139, bu durumu askeri suçlar açısından farklı düzenlemiş ve göz yuman komutanı, subayı veya nöbetçiyi 'fiili kendisi yapmış gibi' yani bir 'asli fail' olarak sorumlu tutmuştur. Bu özel ve ağırlaştırılmış sorumluluğun askeri disiplin açısından gerekçesi, askeri hizmetin ve hiyerarşinin doğasıdır. Askeri düzende komutan, emri altındakilerin eylemlerinden ve birliğin disiplininden en üst düzeyde sorumludur. Onun pasif kalması, göz yumması, sadece suça yardım etmek değil, aynı zamanda askeri otoritenin ve disiplinin temelden sarsılmasına, emir-komuta zincirinin çökmesine neden olan başlı başına ağır bir eylem olarak kabul edilir. Bu nedenle kanun koyucu, bu ihmali, suçu bizzat işlemekle eşdeğer bir haksızlık olarak görmüş ve aynı cezayla cezalandırmıştır.