Anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı olarak tapuda devir taahhüdünde bulunulmuş, ancak bu taahhüt yerine getirilmemiştir. Alacaklı eşin açacağı tapu iptali ve tescil davası, harç açısından maktu harca mı, yoksa nispi harca mı tabidir? Yargıtay'ın bu konudaki görüşünün gerekçesi nedir? (Y2HD, 2023/2404 K.)

Bu dava, 'maktu harca' tabidir. Metinde atıf yapılan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2023/2280 E., 2023/2404 K. sayılı kararı da bu görüşü doğrulamaktadır. Normalde, bir taşınmazın mülkiyetine ilişkin davalar, taşınmazın değeri üzerinden hesaplanan 'nispi harca' tabidir. Ancak, anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı tapu iptali ve tescil davaları bu kuralın bir istisnasını oluşturur. Yargıtay'ın bu görüşünün gerekçesi şudur: Dava, temelini doğrudan bir alım-satım veya mülkiyet uyuşmazlığından değil, Aile Hukuku kapsamında, boşanmanın bir sonucu olarak taraflar arasında yapılan ve mahkemece onaylanarak ilam niteliği kazanan bir sözleşmeden (protokolden) almaktadır. Bu tür davalar, Aile Hukukuna ilişkin, aile mahkemesinin görev alanına giren ve boşanma davasının bir uzantısı olarak kabul edilen davalardır. Harçlar Kanunu, aile hukukundan doğan davaların genellikle maktu harca tabi olduğunu öngörmektedir. Dava, boşanma protokolüyle doğan kişisel bir hakkın (tescili isteme hakkının) yerine getirilmesine yönelik olduğu için, Yargıtay bu davaların maktu harca tabi olduğuna karar vermektedir. Bu durum, davacı için önemli bir mali avantaj sağlar.