Anlaşmalı boşanma davasından feragat eden bir taraf, daha sonra aynı olaylara dayanarak çekişmeli boşanma davası açabilir mi? Feragat edilen davanın 'münhasıran TMK m. 166/3'e dayalı' olmasının bu konudaki önemini Yargıtay kararı (Y2HD, 2020/1743 K.) ışığında açıklayınız.

Evet, açabilir. Bu durum, feragatin hukuki niteliği ve anlaşmalı boşanmanın doğasıyla ilgilidir. Metinde yer alan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2020/548 E., 2020/1743 K. sayılı kararı bu konuya açıklık getirmektedir. Karara göre, feragat edilen dava eğer 'münhasıran TMK m. 166/3'e dayalı bir anlaşmalı boşanma davası' ise, bu feragat 'dava tarihinden önceki olayların affedildiği sonucunu doğurmaz.' Bunun nedeni şudur: Anlaşmalı boşanma davası, belirli kusurlu davranışlara değil, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına dair tarafların ortak iradesine dayanır. Bu davadan feragat etmek, sadece 'anlaşarak boşanma iradesinden' vazgeçmek anlamına gelir; geçmişte yaşanan kusurlu eylemleri (şiddet, hakaret, aldatma vb.) affetmek anlamına gelmez. Af, ancak boşanma kararının verilmesi ve kesinleşmesiyle söz konusu olur. Dolayısıyla, anlaşmalı boşanma girişiminden feragat eden taraf, daha sonra aynı olayları (anlaşmalı boşanma dava tarihinden önceki vakıaları) delil olarak göstererek, genel (TMK m. 166/1-2) veya özel boşanma sebeplerine dayalı bir çekişmeli boşanma davası açabilir. Mahkeme de bu yeni davada, feragat edilen davanın tarihinden önceki olayları kusur belirlemesinde dikkate almak zorundadır.