Vasilikten kaçınma sebepleri (TMK m. 417) ile vasiliğe engel sebepler (TMK m. 418) arasındaki temel hukuki fark nedir? 65 yaşında olan bir kişinin vasiliğe atanması durumunda, bu kişinin vasiliği kabul etme zorunluluğu var mıdır?

Bu iki kategori arasındaki temel hukuki fark, hakimin takdir yetkisi ve kişinin görevi kabul etme zorunluluğu noktasında ortaya çıkar. 1) Vasiliğe Engel Sebepler (TMK m. 418): Bu maddede sayılan haller (kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar, haysiyetsiz hayat sürenler, menfaati çatışanlar vb.), vasiliğe atanmaya mutlak bir engel teşkil eder. Hakim, bu sebeplerden birini taşıyan bir kişiyi vasi olarak 'atanamaz'. Bu konuda hakimin takdir yetkisi yoktur. Bu sebepler kamu düzenindendir ve re'sen dikkate alınır. 2) Vasilikten Kaçınma Sebepleri (TMK m. 417): Bu maddede sayılan haller ise, kişiye vasi olarak atanması durumunda bu görevi kabul etmeme, yani 'görevden kaçınma' hakkı verir. Bu bir engel hali değildir, bir hak halidir. 65 yaşında olan bir kişinin durumu bu kategoriye girer. TMK m. 417/1'e göre, 'altmış yaşını doldurmuş olanlar' vasilikten kaçınabilirler. Dolayısıyla, hakim 65 yaşındaki bir kişiyi vasi olarak atayabilir, bu hukuken mümkündür. Ancak atanan kişi, bu görevi kabul etmek zorunda değildir. Atama kararının kendisine tebliğinden itibaren on gün içinde itiraz ederek, yaşını gerekçe gösterip vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. Bu durumda hakim, onun yerine başka bir vasi atamak zorundadır. Kaçınma sebeplerinin varlığı halinde hakimin, kişiyi göreve zorlama yetkisi yoktur.