Evlat edinme öncesi bir yıllık 'izleme süreci'nin (TMK m. 305/1) amacı nedir? Bu süreçte sosyal çalışmacılar tarafından düzenlenen 'İzleme Raporları'nın içeriği ne olmalıdır ve bu raporların evlat edinme kararındaki hukuki değeri nedir?

TMK m. 305/1'de öngörülen 'bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması' şartının uygulamadaki karşılığı olan 'izleme süreci', evlat edinme kurumunun en önemli aşamalarından biridir. Bu sürecin amacı, kağıt üzerinde uygun görünen evlat edinen aile ile çocuğun fiili uyumunu, aralarında sağlıklı bir bağ kurulup kurulmadığını ve çocuğun yeni aile ortamında menfaatlerinin gerçekten karşılanıp karşılanmadığını gözlemlemektir. Bu, teorik uygunluğun pratikte test edilmesidir. Metinde de belirtildiği gibi, bu süreçte düzenlenen 'İzleme Raporları'nın içeriği şunları kapsamalıdır: Evlat edinen kişi veya eşlerin çocuğu eğitme yeteneği, aile içi ilişkiler, çocuğun sağlık ve gelişimindeki ilerlemeler, evlat edinenlerin sosyal ve ekonomik koşullarındaki değişimler ve varsa diğer çocukların yeni duruma adaptasyonu. Bu raporlar, üçer aylık dönemler halinde düzenlenir. Bu raporların hukuki değeri çok yüksektir. Bunlar, mahkemenin evlat edinme kararı verirken dayanacağı temel delillerden biridir. İzleme süreci sonunda hazırlanan ve tüm bu raporları içeren nihai sosyal inceleme raporu, mahkemenin çocuğun üstün yararının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda kanaat oluşturmasını sağlar. Olumsuz bir izleme süreci ve raporu, mahkemenin evlat edinme talebini reddetmesi için güçlü bir gerekçe oluşturur.