Anlaşmalı boşanma davasında, tarafların protokolde her konuda anlaşmış olmaları, hakimin bu protokole müdahale etme yetkisini ortadan kaldırır mı? Hakimin protokole müdahale edebileceği alanlar nelerdir ve bu müdahalenin geçerli olabilmesi için hangi koşulun sağlanması gerekir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #76503

Hayır, tarafların anlaşmış olması hakimin protokole müdahale yetkisini ortadan kaldırmaz. TMK m. 166/3, hakime bu konuda açık bir yetki ve görev vermiştir. Maddeye göre hakim, 'boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.' Ayrıca, 'Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir.' Hakimin müdahale edebileceği alanlar, boşanmanın fer'i sonuçlarıdır. Bunlar; maddi ve manevi tazminat, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, çocukların velayeti ve çocuklarla kişisel ilişki kurulmasıdır. Hakim, özellikle 'çocukların üstün yararı' ve tarafların menfaatleri (özellikle ekonomik olarak daha zayıf olan tarafın korunması) açısından protokolü denetler. Örneğin, çocuk için çok düşük bir iştirak nafakası kararlaştırılmışsa veya kişisel ilişki saatleri çocuğun düzenine aykırıysa, hakim bu maddeleri değiştirebilir. Ancak, hakimin yaptığı bu değişikliğin geçerli olabilmesi için son bir koşul vardır: 'Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.' Eğer taraflardan biri bile hakimin yaptığı değişikliği kabul etmezse, anlaşma bozulmuş sayılır ve dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür.