Boşanma davasında, anne ve babanın ikisinin de velayeti üstlenmek istememesi veya velayeti üstlenmeye ehil olmamaları durumunda, mahkemenin çocuğun velayeti konusunda izleyeceği yol nedir?

Boşanma davasında hakim, velayet konusunu re'sen (kendiliğinden) düzenlemekle yükümlüdür çünkü velayet kamu düzenindendir. Anne ve babanın ikisi de velayeti istemezse veya yapılan sosyal inceleme sonucunda her ikisinin de velayet görevini yerine getirmeye ehil olmadığı (örneğin ağır hastalık, ahlaki zafiyet, çocuğu ihmal vb. nedenlerle) anlaşılırsa, hakim velayeti bu ebeveynlere bırakmaz. Bu durumda mahkeme, çocuğun menfaatlerini korumak için TMK'nın vesayete ilişkin hükümlerini işletir. TMK m. 336/2, 'Velâyet, ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır' der. Hakim, boşanma kararıyla birlikte, velayetin her iki ebeveynden de kaldırıldığına ve çocuğa bir vasi atanması gerektiğine karar verir. Bu kararla birlikte, vasi atama görev ve yetkisine sahip olan Sulh Hukuk Mahkemesi'ne (vesayet makamı) durumu bir ihbar yazısıyla bildirir. Sulh Hukuk Mahkemesi de çocuk için uygun bir kişiyi (örneğin büyükanne, dede, amca gibi bir yakını veya başka uygun bir kişiyi) vasi olarak atar. Böylece çocuğun hukuki temsili ve menfaatlerinin korunması sağlanmış olur.