Vesayet altında bulunan bir kişinin, vasinin izniyle çalışarak kazandığı mallar üzerindeki hukuki statüsü nedir? Bu malları serbestçe yönetebilir ve kullanabilir mi?
Evet, vesayet altındaki kişi, vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir ve kullanır. Bu durum, TMK m. 455'te özel olarak düzenlenmiştir: 'Vesayet altındaki kişi, kendi tasarrufuna bırakılmış olan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir ve kullanır.' Bu hüküm, kısıtlının fiil ehliyetine getirilmiş önemli bir istisnadır. Kural olarak kısıtlı, malvarlığı üzerinde tek başına tasarrufta bulunamaz. Ancak kanun koyucu, kısıtlının emeğiyle elde ettiği kazanımlar üzerinde ona bir serbesti alanı tanıyarak, hem kişisel özerkliğini ve sorumluluk duygusunu geliştirmeyi hem de toplumsal hayata katılımını teşvik etmeyi amaçlamıştır. Bu mallar 'serbest mal' olarak adlandırılır. Kısıtlı, bu mallarla ilgili yaptığı olağan hukuki işlemlerden (örneğin maaşıyla alışveriş yapmak, faturalarını ödemek) tüm malvarlığıyla sorumlu olur. Ancak bu serbesti, olağan yönetim ve kullanma işlemleriyle sınırlıdır; bu mallarla büyük bir yatırım yapması veya bir taşınmaz alması gibi önemli tasarruflar yine vasinin iznini gerektirebilir.