Askeri Ceza Kanunu m. 139'da düzenlenen 'Suç Yapılmasına Göz Yumanlar' suçu, iştirak hükümlerinden (özellikle ihmali davranışla suça iştirak) ne şekilde ayrılır? Bu suçun oluşabilmesi için failin (göz yumanın) taşıması gereken sıfatlar ve sorumluluğun doğması için gereken şartlar nelerdir?

AsCK m. 139, ihmali davranışla işlenen suçlara ilişkin genel kurallara ve iştirak hükümlerine göre 'özel' bir düzenlemedir. Bu suç, TCK'daki iştirak hükümlerinden şu şekilde ayrılır: Bu madde, faili işlenen suça 'yardım eden' veya 'azmettiren' olarak değil, 'fiili kendisi yapmış gibi' sorumlu tutar. Bu, asli faillik statüsü getiren bağımsız bir suç tipidir. TCK'daki genel iştirak kurallarında ihmali davranışla suça iştirak (örneğin yardım etme) için garantörlük (hukuki bir engelleme yükümlülüğü) gerekirken, AsCK m. 139 bu garantörlük yükümlülüğünü belirli askeri sıfatlara bağlayarak somutlaştırmıştır. Suçun oluşabilmesi için failin taşıması gereken sıfatlar maddede sınırlı olarak sayılmıştır: Bir askeri karakolun, bir müfrezenin veya özel görevli bir kısım askerin 'kumandanı' olmak, bu birliğin 'subaylarından' olmak veya 'nöbetçi' olmak. Sorumluluğun doğması için gereken şartlar ise şunlardır: 1) Failin bu sıfatlardan birini taşıması. 2) Önlenmesi gereken bir suçun işleniyor olması. 3) Failin bu suçu 'mani olabilecek' durumda olması (fiili imkan). 4) Failin 'vazifeten men'e mecbur' bulunması (hukuki yükümlülük). 5) Bu imkan ve yükümlülüğe rağmen suça kasten 'göz yumması'. Göz yumma, bilerek ve isteyerek müdahale etmeme, sessiz kalma şeklinde bir ihmali hareketle gerçekleşir.