Yargılamanın yenilenmesi talebinin incelenmesinde, CMK m.319/1'e göre mahkemenin talebi 'kabule değer görmeyerek reddetmesi' kararı ile CMK m.321/1'e göre talebi 'esassız olması nedeniyle reddetmesi' kararı, sanığın hukuki durumu açısından ne gibi bir fark yaratır? Hangi karar 'kesin hüküm' (ne bis in idem) etkisi yaratır?

Bu iki ret kararı arasında sanığın hukuki durumu açısından önemli bir fark vardır. 1) Kabule Değer Olmadığı İçin Red (CMK m.319): Bu karar, talebin esasına girilmeden, sadece şekli veya usuli eksiklikler (gerekçesiz, delilsiz, yasal sebebe dayanmayan talep vb.) nedeniyle verilir. Bu karar, talebin esasının incelenmediği anlamına gelir. Dolayısıyla, bu karar 'kesin hüküm' etkisi yaratmaz. Sanık, usuli eksiklikleri gidererek (örneğin, yeni delillerini ekleyerek) aynı gerekçeyle yeniden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabilir. Bu yeni başvuru, önceki ret kararı nedeniyle reddedilemez. 2) Esassız Olması Nedeniyle Red (CMK m.321): Bu karar, mahkemenin talebin esasına girdiği, delilleri topladığı, ancak ileri sürülen yeni durumun önceki hükmü değiştirecek nitelikte olmadığına kanaat getirdiği anlamına gelir. Bu, esasa ilişkin bir karardır. Bu nedenle, bu karar, o yenileme sebebi açısından 'kesin hüküm' (ne bis in idem) etkisi yaratır. Sanık, aynı yenileme sebebine ve aynı delillere dayanarak tekrar yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunamaz. Ancak, tamamen farklı ve yeni bir yenileme sebebi ortaya çıkarsa, ona dayanarak yeni bir başvuruda bulunabilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/degisen-veya-yeni-tanik-beyaninin-yargilamanin-yenilenmesine-etkisi)