Metinlerde geçen 'kanun yararına bozma' (CMK m.309) olağanüstü kanun yolunun amacı nedir? Yargıtay'ın, bu yolla verilen bir kararı bozması, kararın tarafları (sanık, katılan) açısından ne gibi sonuçlar doğurur?

Kanun yararına bozma (veya eski adıyla yazılı emir), hakim veya mahkemeler tarafından verilip, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen ve hukuka aykırı olduğu iddia edilen karar veya hükümlere karşı, Adalet Bakanlığı'nın talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurulan olağanüstü bir kanun yoludur. Amacı, ülke genelinde 'hukuk birliğini sağlamak' ve 'içtihat farklılıklarını gidermek'tir. Yargıtay'ın bu yolla bir kararı bozmasının, kararın tarafları açısından doğuracağı sonuçlar, bozma nedenine göre değişir (CMK m.309/4): - Eğer bozma, sanığın lehine ise (örneğin, beraat etmesi gerekirken mahkumiyet verildiği için bozulmuşsa), bu bozma sanık açısından sonuç doğurur. Dava yeniden görülür ve sanık beraat edebilir. - Eğer bozma, sanığın aleyhine ise (örneğin, mahkum olması gerekirken beraat verildiği için bozulmuşsa), bu bozma, sadece hukuki bir tespit niteliğindedir ve sanığın durumunu kötüleştirmez. Yani, sanık yeniden yargılanıp mahkum edilemez. Bu kural, 'kesin hükme saygı' ve 'non bis in idem' (aynı fiilden iki kez yargılanmama) ilkelerinin bir gereğidir. - Kararlardaki usuli hatalar veya cezanın yanlış uygulanması gibi durumlarda da bozma, genellikle sanık lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanır. (Bkz: YCGK 2021/94 E. sayılı kararda bu yola başvurulmuştur.)