Bir anonim şirketin müdürü, şirketin 2018 yılına ait defterlerini vergi incelemesi için ibraz etmemiştir. Bu müdür, 2020 yılında görevinden ayrılmış ve yerine yeni bir müdür atanmıştır. 2022 yılında açılan ceza davasında, suç tarihinde görevli olan eski müdür mü, yoksa dava tarihinde görevli olan yeni müdür mü sanık olarak yargılanmalıdır? 'Cezanın şahsiliği' ilkesi bu durumu nasıl çözer?

Bu davada, 'cezanın şahsiliği' ilkesi gereği, suçun işlendiği tarihte (2018 yılında) görevli olan ve ibraz etmeme fiilini gerçekleştiren 'eski müdür' sanık olarak yargılanmalıdır. Cezanın şahsiliği, bir kişinin ancak kendi işlediği fiilden sorumlu tutulabileceğini, sonradan o makama gelen birinin, önceki kişinin eylemlerinden dolayı cezai olarak sorumlu olamayacağını ifade eder. Suç, ibraz etmeme fiilinin gerçekleştiği anda tamamlanmıştır. O anda kanuni temsilci sıfatıyla ibraz yükümlülüğü altında olan ve bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kişi, suçun failidir. 2020 yılında göreve başlayan yeni müdürün, 2018 yılında işlenmiş bir suçtan dolayı sorumluluğu yoktur. Onun sorumluluğu, kendi görev süresi içinde istenen defter ve belgeleri ibraz etmemesi halinde doğabilir. Dolayısıyla, ceza davasının, fiili işleyen eski müdüre yöneltilmesi gerekir. Yeni müdüre dava açılması, 'husumette hata' olur ve davanın onun yönünden reddedilmesi gerekir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/defter-kayit-ve-belgeleri-gizleme-veya-ibraz-etmeme-sucu-cezasi.html'daki ilkelerden çıkarılan analitik cevap)