14.04.2020 tarihli 7242 sayılı Kanun değişikliği öncesinde, açık ceza infaz kurumundan firar eden bir hükümlü hakkında, 'evleviyet' (a fortiori) ilkesi kullanılarak özel izin hakkından mahrum bırakılması yönünde bir yorum yapılabilir mi? Metin yazarının bu konudaki görüşünü Anayasa m.13 bağlamında açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #75589

Hayır, yapılamaz. Evleviyet ilkesi, 'çoğun içinde az da vardır' veya 'zoru yapabilen kolayı da yapabilir' şeklinde özetlenebilecek bir mantık kuralıdır. Ancak bu ilke, temel hak ve hürriyetleri aleyhe daraltmak için kullanılamaz. Metin yazarına göre, eski kanun sadece 'izinli iken firarı' yasak kapsamına almıştır. Açık kurumdan doğrudan firarın daha ağır bir eylem olduğu düşünülerek, 'izinli firar edenin hakkı kalkıyorsa, doğrudan firar edenin haydi haydi kalkar' şeklinde bir yorum yapmak, Anayasa m.13'e aykırıdır. Çünkü Anayasa m.13, temel hak ve hürriyetlerin ancak 'açık bir yasal düzenleme' ile sınırlanabileceğini emreder. Kıyas veya evleviyet gibi yorum yöntemleriyle, kanunda açıkça yazmayan bir sınırlama nedeni yaratmak, 'kanunilik' ilkesini ihlal eder. Dolayısıyla, kanun koyucu açıkça 'açık kurumdan firar edene de izin verilmez' demediği sürece, mahkemenin bu boşluğu yorum yoluyla sanık aleyhine doldurması, temel hakların sınırlanması rejimine aykırıdır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/firar-eden-hukumlunun-ozel-izin-yasagi-ve-uygulama-sorunlari)