Rasul Kocatürk kararında, Adalet Bakanlığı görüşünde 'başvurucunun söz konusu karara itiraz etmediği' belirtilmiştir. Bu savunmaya rağmen Anayasa Mahkemesi'nin başvuruyu esastan incelemesinin ardındaki hukuki mantığı, 'etkili başvuru yolu' kavramı çerçevesinde izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #75513

Anayasa Mahkemesi'nin, Bakanlığın bu savunmasına rağmen başvuruyu esastan incelemesi, 'başvuru yollarının tüketilmesi' kuralının (Anayasa m.148/3) mekanik değil, işlevsel bir yorumuna dayanmaktadır. Kural, sadece teorik olarak var olan değil, aynı zamanda 'etkili' olan, yani iddia edilen ihlali giderme potansiyeline sahip yolların tüketilmesini gerektirir. Rasul Kocatürk olayında, Başsavcılığın ret kararı başvurucuya cenaze defnedildikten 3 gün sonra tebliğ edilmiştir. Bu aşamada İnfaz Hakimliğine yapılacak bir şikayet başvurusunun, geçmişte kalan cenaze törenine katılımı sağlaması fiilen imkansızdır. Bir başvuru yolu, zamanlama açısından pratik bir fayda sağlamıyorsa 'etkili' kabul edilemez. AYM, bu nedenle İnfaz Hakimliğine şikayet yolunun, somut olayın koşullarında cenazeye katılım hakkı ihlali iddiası için etkili bir başvuru yolu olmadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle, tüketilmemiş olması bireysel başvurunun incelenmesine engel teşkil etmemiştir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/hukumluye-cenazeye-katilma-izni-verilmemesi/)