Defter, kayıt ve belgeleri gizleme (ibraz etmeme) suçunda, VUK m.15'te sayılan 'mücbir sebep' hallerinin varlığı, ibraz yükümlülüğünü nasıl etkiler? Bir örnekle açıklayınız.
VUK m.15, mücbir sebeplerden herhangi birinin varlığı halinde, bu sebep ortadan kalkıncaya kadar sürelerin işlemeyeceğini düzenler. Bu, defter ve belge ibraz etme yükümlülüğü için de geçerlidir. Mücbir sebebin varlığı, ibraz yükümlülüğünü geçici olarak ortadan kaldırır ve suçun oluşmasını engeller. VUK m.13'te mücbir sebepler örnek olarak sayılmıştır: ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; kişinin iradesi dışında meydana gelen mecburi gaybubetler (kaybolmalar); sahibinin iradesi dışındaki nedenlerle defter ve vesikaların elden çıkmış bulunması. Örneğin, mükellefin işyerinde çıkan bir yangın sonucu defter ve belgeleri tamamen yanmışsa, bu durumu itfaiye raporu gibi delillerle ispatladığı takdirde, bu belgeleri ibraz edememesi suç oluşturmaz. Çünkü burada 'sahibinin iradesi dışındaki nedenlerle defter ve vesikaların elden çıkmış olması' hali söz konusudur. Ancak Yargıtay (11. CD, 2019/5706 K.), sanığın mücbir sebep veya kastı kaldıran bir nedene dayanmaması halinde, saklama ve ibraz zorunluluğunun ortadan kalkmayacağını vurgulamaktadır.