Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, ceza mahkumiyeti kararının dayanması gereken 'ispat' standardı nedir? 'Yüksek de olsa bir ihtimale' dayalı mahkumiyet kararları neden hukuka aykırıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #75459

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına (örneğin 2018/162 E., 2024/156 K. ve 2022/231 E., 2024/270 K. sayılı kararlar) göre, ceza mahkumiyeti kararının dayanması gereken ispat standardı, 'her türlü şüpheden uzak, kesin ve açık bir ispat'tır. Bu ispat, 'hiçbir kuşku ya da başka türlü oluşa imkan vermeyecek' bir nitelikte olmalıdır. 'Yüksek de olsa bir ihtimale' dayalı mahkumiyet kararları şu nedenlerle hukuka aykırıdır: 1) Maddi Gerçeğe Ulaşma Amacını İhlal Eder: Ceza yargılamasının temel amacı, varsayımlara değil, somut olaydaki maddi gerçeğe ulaşmaktır. İhtimale dayalı bir karar, gerçeğe ulaşmadan hüküm kurmak anlamına gelir. 2) Suçsuzluk Karinesine Aykırıdır: Şüphenin varlığı, suçluluğun kesin olarak ispatlanamadığı anlamına gelir. Bu durumda suçsuzluk karinesi (Anayasa m.38/4) gereği sanığın suçsuz olduğu varsayımı çürütülememiştir. Şüphe yenilmeden verilen mahkumiyet, bu temel hakkı ihlal eder. 3) Adli Hatalara Yol Açar: İhtimallere dayalı karar vermek, masum insanların haksız yere cezalandırılması riskini beraberinde getirir. Ceza hukukunun en temel kaygılarından biri olan adli hataların önlenmesi, ancak kesin ispat standardına sıkı sıkıya bağlı kalmakla mümkündür.