HMK'nın 137. maddesi uyarınca ön inceleme aşaması tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve duruşma günü verilemeyeceği belirtilmiştir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/1975 E. sayılı kararında, mahkemenin ön inceleme yapmadan evrak üzerinde esastan karar vermesi neden bozma sebebi sayılmıştır?

Çünkü bu durum, HMK'nın getirdiği ve yargılamanın temel aşamalarından biri olan 'ön inceleme' kurumunun tamamen göz ardı edilmesi anlamına gelir. Ön incelemenin amacı; dava şartları ve ilk itirazları karara bağlamak, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde uyuşmazlık konularını (anlaşmazlık noktalarını) tam olarak belirlemek, delillerin sunulması ve toplanması için hazırlık yapmak ve tarafları sulhe teşvik etmektir. Mahkemenin bu aşamayı atlayarak doğrudan evrak üzerinden esastan karar vermesi, tarafların iddia ve savunma haklarını (HMK m.27 - Hukuki Dinlenilme Hakkı) kısıtlar. Taraflara, uyuşmazlık konuları hakkında beyanda bulunma, delillerini sunma ve tartışma imkanı verilmemiş olur. Bu, adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde önemli bir usul hatasıdır ve Yargıtay tarafından mutlak bir bozma sebebi olarak kabul edilmektedir. (HMK m.27, m.137; Kaynak: barandogan.av.tr)