Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/12725 E. sayılı kararında, davacının akli durumuna ilişkin Adli Tıp raporunda 'Demans Başlangıcı' tespit edilmesine rağmen, 'akit tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun' belirtilmesi, mahkemenin dava ehliyeti konusundaki araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırır mı?

Hayır, ortadan kaldırmaz. Karar bu noktada kritik bir ayrım yapmaktadır. İlk rapor, davacının 'akit tarihinde' (yani geçmişteki tapu devri sırasında) ehliyetli olduğunu belirtmektedir. Ancak aynı raporda, 'dava tarihi'ne yakın bir zamanda yapılan muayenede, fiil ehliyetini etkileyebilecek 'Demans Başlangıcı' gibi bir akli arızanın mevcut olduğu da tespit edilmiştir. Mahkemenin, HMK m.114 uyarınca, 'dava tarihi' itibarıyla davacının dava ehliyetine sahip olup olmadığını re'sen araştırması gerekir. Geçmişe yönelik ehliyet tespiti, dava sırasındaki ehliyet durumunu aydınlatmaz. Bu nedenle Yargıtay, mahkemenin, davacının 'dava tarihi itibarıyla' hukuki ehliyeti bulunup bulunmadığı yönünde ek bir rapor alması ve ehliyetsiz çıkması halinde vasi atanmasını sağlaması gerektiğini belirterek, bu yönde bir araştırma yapılmamasını bozma nedeni saymıştır. (HMK m.51, m.114; Kaynak: barandogan.av.tr)