VUK m.13'te sayılan mücbir sebeplerden birinin varlığı, defter ve belge ibraz etme yükümlülüğünü nasıl etkiler? Bir mükellefin, defterlerinin çalındığını veya bir sel baskınında kaybolduğunu iddia etmesi, tek başına mücbir sebep olarak kabul edilir mi?

VUK m.15'e göre, VUK m.13'te sayılan mücbir sebeplerden (ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, yer sarsıntısı, su basması gibi) herhangi birinin bulunması halinde, bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez ve bu durum ibraz yükümlülüğünü de ortadan kaldırır. Ancak, bir mükellefin defterlerinin çalındığını veya selde kaybolduğunu soyut olarak iddia etmesi tek başına yeterli değildir. Mükellefin bu durumu ispatlaması gerekir (örneğin polis tutanağı, itfaiye raporu, mahkeme kararı gibi). Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2018/2396 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mücbir sebep iddiasının somut delillerle kanıtlanamaması halinde, saklama ve ibraz etme zorunluluğu ortadan kalkmaz ve belgeleri ibraz etmeyen sanığın cezai sorumluluğu devam eder. (VUK m.13, m.15; Kaynak: barandogan.av.tr)