TCK m.155/1'e göre basit güveni kötüye kullanma suçu şikayete tabi iken, TCK m.155/2'deki nitelikli haller (hizmet, meslek, ticaret nedeniyle) şikayete tabi değildir. Bu ayrımın 'korunan hukuki değer' açısından gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #74227

Bu ayrımın temel gerekçesi, suçun nitelikli hallerinin ihlal ettiği ve koruduğu hukuki değerin, basit hale göre daha kapsamlı ve kamusal nitelikte olmasıdır. Basit güveni kötüye kullanma suçunda (TCK m.155/1), korunan temel hukuki değer, bireyler arasındaki kişisel güven ilişkisi ve buna bağlı olarak malvarlığı hakkıdır. Kanun koyucu, bu daha kişisel nitelikteki uyuşmazlığın takibini, mağdurun iradesine (şikayetine) bırakmıştır. Nitelikli hallerde ise (TCK m.155/2), ihlal edilen sadece kişisel güven değildir. 'Hizmet nedeniyle' işlendiğinde, iş hayatındaki güven ortamı; 'ticaret nedeniyle' işlendiğinde, ticari hayatın gerektirdiği güven ve dürüstlük; 'meslek veya sanat nedeniyle' işlendiğinde ise, belirli mesleklere karşı toplumda duyulan genel güven zedelenmektedir. Bu ilişkiler, sadece iki kişi arasında kalmayıp, toplumsal ve ekonomik düzenin işleyişi için de önem taşıyan daha yoğun bir güveni içerir. Kanun koyucu, bu daha önemli ve kamusal nitelikteki güven ilişkilerini korumak amacıyla, bu suçların takibini şikayete bağlı tutmamış ve resen soruşturulmasını öngörmüştür. Yani, korunan hukuki değerin kamusal niteliği arttıkça, suçun takibi de kamusallaşmaktadır.