Anlaşmalı boşanma protokolünde müşterek çocuğun velayeti konusunda taraflar anlaşmış olsalar dahi, hakimin bu anlaşmaya müdahale etme yetkisi var mıdır? Varsa bu yetkinin sınırı ve hukuki dayanağı nedir?

Evet, hakimin müdahale etme yetkisi vardır. Anlaşmalı boşanmada taraflar velayet konusunda anlaşmış olsalar bile, hakim bu anlaşmayla bağlı değildir. Bu yetkinin hukuki dayanağı, TMK m. 166/3'te yer alan 'Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir' hükmüdür. Velayet, kamu düzenine ilişkindir ve bu konudaki temel ilke 'çocuğun üstün yararı'dır. Hakim, tarafların yaptığı velayet düzenlemesinin çocuğun üstün yararına (sağlığına, eğitimine, ahlaki ve manevi gelişimine) aykırı olduğu kanaatine varırsa, protokole müdahale edebilir. Örneğin, çok küçük bir bebeğin velayetinin babaya bırakılması veya çocuğun görüşlerinin aksine bir düzenleme yapılması gibi durumlarda hakim bu anlaşmayı uygun bulmayabilir. Hakimin müdahalesinin sınırı şudur: Hakim, kendi uygun gördüğü değişikliği taraflara dayatamaz. Yaptığı değişikliği taraflara önerir. Eğer taraflar hakimin önerdiği bu değişikliği de kabul ederlerse, boşanmaya bu yeni haliyle karar verilir. Eğer taraflardan biri bile hakimin değişikliğini kabul etmezse, anlaşma bozulmuş sayılır ve dava, taraflardan birinin talebiyle 'çekişmeli boşanma davası' olarak görülmeye devam eder.