HMK m. 17'ye göre yetki sözleşmesi yapabilme ehliyeti kimlerle sınırlandırılmıştır ve bu sınırlandırmanın temel gerekçesi nedir? Maddenin gerekçesinden hareketle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #74177

HMK m. 17, yetki sözleşmesi yapabilme ehliyetini sadece 'tacirler veya kamu tüzel kişileri' ile sınırlandırmıştır. Bu kişiler ancak kendi aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Bu sınırlandırmanın temel gerekçesi, maddenin gerekçesinde de açıklandığı gibi, taraflar arasındaki güç dengesizliğini ortadan kaldırarak 'zayıf olan tarafı koruma' ilkesidir. Tacirler veya kamu tüzel kişileri, hukuki ve ekonomik olarak birbirlerine denk ve eşit konumda kabul edilirler. Ancak bu kişilerin, tacir olmayan bir gerçek kişi (özellikle tüketici) karşısında daha güçlü konumda olduğu varsayılır. Güçlü tarafın, sözleşme serbestisi adı altında, özellikle standart (iltihaki) sözleşmelerle, kendi lehine bir yetki şartı dayatmasının önüne geçilmek istenmiştir. Bu düzenlemeyle, tüketicilerin veya tacir olmayan diğer kişilerin, hiç pazarlık şansı olmadan kendilerine sunulan sözleşmelerle yetkisiz bir mahkemeye dava açmaya zorlanmaları engellenmektedir. Dolayısıyla, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki kişilerin kendi aralarında veya tacir/kamu tüzel kişileriyle yetki sözleşmesi yapması geçersizdir.