Bir kooperatif ortağı, kooperatifin arsa sahibiyle yaptığı sözleşmeye dayanarak, kendisine tahsis edilen bağımsız bölümün tapusunun kendi adına tescilini doğrudan arsa malikinden talep edebilir mi? Bu davanın kabulü için Yargıtay'ın aradığı koşullar nelerdir? (Yargıtay 23. HD, 2015/374 E. kararı)

Kural olarak, kooperatif ortağı arsa sahibiyle yapılan sözleşmenin tarafı olmadığından, doğrudan arsa sahibine karşı dava açarak tescil talep edemez. Bu hakkı kullanacak olan, sözleşmenin tarafı olan yüklenici kooperatiftir. Ancak Yargıtay, bu kurala önemli bir istisna getirmiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında da belirtildiği gibi, kooperatif ortağının doğrudan arsa malikine dava açabilmesi (husumet yöneltebilmesi) için şu koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir: 1) Yüklenici Kooperatifin Edimini Yerine Getirmesi: Yüklenici konumundaki kooperatifin, arsa sahibine karşı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan tüm yükümlülüklerini (inşaatı tamamlama, teslim etme vb.) eksiksiz olarak yerine getirmiş olması ve arsa sahibinden tapu talep etme hakkını kazanmış olması gerekir. 2) Ortağın Kooperatife Karşı Yükümlülüklerini Yerine Getirmesi: Davacı ortağın da, kooperatife karşı olan tüm aidat ve diğer mali yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. 3) Dairenin Kooperatife Ait Olduğunun Belirlenmesi: Dava konusu bağımsız bölümün, sözleşmeye göre arsa sahibine değil, yüklenici kooperatife bırakılacak bağımsız bölümlerden olması gerekir. Bu üç koşul sağlandığında, Alacağın Temliki hükümlerine dayanılarak, yüklenici kooperatifin arsa sahibinden talep edebileceği tescil hakkını, onun halefi olarak ortağın da doğrudan talep edebileceği kabul edilmektedir. Aksi takdirde ortağın açtığı dava, pasif husumet ehliyeti (arsa sahibi yönünden) veya aktif husumet ehliyeti (kendi yönünden) yokluğundan reddedilir.