Önalım hakkının kullanılması için öngörülen hak düşürücü süreler nelerdir ve bu sürelerin işlemeye başlaması için 'öğrenme' olgusu yeterli midir, yoksa kanunun aradığı özel bir şart var mıdır? (TMK m.733)

Önalım hakkının kullanılması için iki türlü hak düşürücü süre öngörülmüştür: 1) Üç Aylık Süre: Bu süre, satışın, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara 'noter aracılığıyla' bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. 2) İki Yıllık Süre: Bu süre, noterle bildirim yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, her halde satışın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu iki yıllık sürenin geçmesiyle önalım hakkı tamamen ortadan kalkar. Sürelerin işlemeye başlaması için paydaşın satışı herhangi bir şekilde 'öğrenmesi' yeterli değildir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına ve TMK m.733'ün açık lafzına göre, üç aylık kısa sürenin başlaması için kanunun aradığı özel şart, satışın 'noter aracılığıyla' bildirilmesidir. Paydaş, satışı tapudan, haricen veya başka bir yolla öğrenmiş olsa bile, usulüne uygun bir noter bildirimi kendisine tebliğ edilmediği sürece üç aylık hak düşürücü süre işlemeye başlamaz. Bu durumda paydaş, satış tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde her zaman önalım davası açabilir. Bu düzenleme, hak sahibini korumayı ve hukuki belirliliği sağlamayı amaçlamaktadır.