Önalım hakkı sahibi paydaş, tapuda satış bedelinin kendisini caydırmak amacıyla gerçekte olduğundan daha yüksek gösterildiği (bedelde muvazaa) iddiasında bulunursa, bu iddiasını nasıl ispatlayabilir? Yalnızca keşif ve bilirkişi incelemesi ile taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesi bu iddianın ispatı için yeterli midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #74128

Önalım hakkı sahibi paydaş, satış sözleşmesinin tarafı olmadığından 'üçüncü kişi' konumundadır. Bu nedenle, bedelde muvazaa iddiasını HMK uyarınca tanık, yemin, bilirkişi, keşif, belge gibi her türlü delil ile ispatlayabilir. Yazılı delil sunma zorunluluğu yoktur. Ancak, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, tek başına keşif ve bilirkişi incelemesi ile taşınmazın gerçek değerinin tapuda gösterilen bedelden düşük olduğunun tespit edilmesi, muvazaanın varlığını ispatlamak için yeterli değildir. Çünkü taraflar bir malı rayiç bedelinin üzerinde bir fiyata satmakta serbesttir. Muvazaanın ispatı için, bu değer düşüklüğünün yanı sıra, tarafların gerçekte daha düşük bir bedelde anlaştıklarını gösteren başka delillerin de (örneğin tanık beyanları, aralarındaki ödeme kayıtları, emsal satış bedelleri, hayatın olağan akışına aykırılıklar vb.) sunulması ve mahkemede bu yönde bir kanaat oluşması gerekir. Davacı bu iddiasını ispatlarsa, mahkemece tespit edilen gerçek bedel üzerinden önalım hakkını kullanır; ispatlayamazsa tapuda yazılı bedeli depo etmek zorunda kalır.