Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda, paydaşlardan biri payını üçüncü bir kişiye sattığında, diğer paydaşların kullandığı yasal önalım (şufa) hakkının hukuki niteliği nedir? Bu hak kullanıldığında, paydaş ile alıcı arasında nasıl bir hukuki ilişki kurulur?

Yasal önalım (şufa) hakkı, hukuki niteliği itibarıyla 'yenilik doğuran' (inşai) bir haktır. Bu hak, hak sahibine tek taraflı irade beyanıyla (bu durumda dava yoluyla) yeni bir hukuki durum yaratma, yani mevcut bir satım sözleşmesine alıcı olarak girme yetkisi verir. Bu hak kullanıldığında, yani paydaş önalım davası açtığında ve mahkemece kabul edildiğinde, payını satan ilk paydaş ile payı satın alan üçüncü kişi (davalı) arasındaki satım sözleşmesi ortadan kalkmaz. Bunun yerine, önalım hakkını kullanan paydaş ile payı satın alan üçüncü kişi arasında, kanun gereği, yeni bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Bu yeni kurulan satım ilişkisinin kapsam ve şartları, payını satan paydaş ile üçüncü kişi arasında yapılan ilk satım sözleşmesinin 'birebir aynısıdır'. Yani, önalım hakkını kullanan paydaş, payı, tapuda gösterilen satış bedeli ve alıcının ödediği tapu harç ve masrafları ne ise, o bedel üzerinden satın alma hakkını elde eder. Kararın kesinleşmesiyle birlikte tapu kaydı, önalım hakkını kullanan paydaş adına tescil edilir.