Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2014/12885 E. sayılı kararında, borçlunun tacir olmadığı bir bonoda yer alan yetki şartı neden geçersiz sayılmıştır? Bu kararı, HMK m. 17'nin 'taraf' ve 'iş' ayrımı açısından değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #74098

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında, borçlunun tacir olmadığı bir bonoda yer alan yetki şartı, HMK m. 17'nin amir hükmü gereğince geçersiz sayılmıştır. HMK m. 17, yetki sözleşmesinin geçerliliğini tarafların sıfatına bağlamıştır; sözleşmeyi imzalayan her iki tarafın da 'tacir' veya 'kamu tüzel kişisi' olması gerekmektedir. Kararda ve metinde vurgulandığı üzere, maddedeki 'tacirden anlatılmak istenen, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır.' Yani, uyuşmazlığın konusunun bir ticari iş olması (örneğin bir bono düzenlenmesi), taraflardan biri tacir değilse, o kişiye yetki sözleşmesi yapma imkanı vermez. Somut olayda, takip dayanağı bono bir ticari senet olsa da, borçlu tacir sıfatına haiz olmadığından, HMK m. 17'nin aradığı taraf şartı gerçekleşmemiştir. Bu nedenle, bonodaki yetki kaydı geçersiz kabul edilmiş ve takip, genel yetki kurallarına (borçlunun yerleşim yeri) göre değerlendirilmiştir. Bu karar, HMK m. 17'nin, uyuşmazlığın ticari niteliğine değil, tarafların hukuki statüsüne odaklandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.