HMK m. 17'de yer alan 'Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır' ifadesi, yetki sözleşmelerinin niteliği hakkında ne tür bir karine getirmektedir? Taraflar münhasır olmayan bir yetki sözleşmesi yapmak isterlerse ne yapmalıdırlar?

Bu ifade, HMK m. 17 uyarınca yapılan yetki sözleşmelerinin, kural olarak 'münhasır yetki sözleşmesi' niteliğinde olduğu karinesini getirmektedir. Münhasır yetki, davanın yalnızca sözleşmede belirtilen mahkeme veya mahkemelerde açılabileceği, kanundan doğan diğer genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisinin ortadan kalktığı anlamına gelir. HMK m. 17'deki düzenleme, tarafların aksini açıkça belirtmemesi durumunda, yetki sözleşmesinin münhasır olacağını varsayar. Eğer taraflar, sözleşmeyle belirledikleri mahkemenin yanı sıra, kanunen yetkili olan genel (davalının yerleşim yeri) veya özel yetkili mahkemelerin de yetkisinin devam etmesini istiyorlarsa, yani 'münhasır olmayan bir yetki sözleşmesi' yapmak istiyorlarsa, bu durumu sözleşmede açıkça belirtmek zorundadırlar. Örneğin, 'işbu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda Ankara Mahkemeleri yetkili olmakla birlikte, tarafların kanundan doğan genel ve özel yetkili mahkemelerde dava açma hakkı saklıdır' gibi bir ibare eklemeleri gerekir. Aksi halde, sadece 'Ankara Mahkemeleri yetkilidir' şeklindeki bir ifade, münhasır yetki olarak yorumlanacaktır.