Bir önalım davasında, davalı alıcı, önalım bedeli olarak tapuda gösterilen bedelin değil, gerçekte ödediği daha yüksek bir bedelin depo edilmesi gerektiğini iddia edebilir mi? Bu iddianın ispatı açısından hukuki durumu nedir?

Evet, iddia edebilir ancak bu iddiasını ispatlaması son derece zordur. Önalım bedeli, kural olarak tapuda gösterilen satış bedeli ile alıcı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamıdır. Davalı alıcı, tapuda gösterilen bedelin muvazaalı olduğunu ve gerçekte daha yüksek bir bedel ödediğini iddia ediyorsa, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ancak burada kritik olan, davalı alıcının satış sözleşmesinin 'tarafı' olmasıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, bir senede (resmi senet olan tapu senedi dahil) karşı ileri sürülen iddiaların, yine aynı kuvvette bir yazılı delille (senetle) ispat edilmesi gerekir. Yani davalı alıcı, bu iddiasını tanıkla veya yeminle ispatlayamaz. Tapuda yazan bedelden daha fazlasını ödediğini, ancak başka bir yazılı belge (örneğin banka dekontu üzerine 'taşınmaz satış bedelidir' şerhi düşülmüş bir kayıt, taraflar arasında imzalanmış adi yazılı bir sözleşme vb.) ile ispatlayabilir. Uygulamada bu tür bir yazılı delil bulmak çok zor olduğu için, davalının bu yöndeki savunması genellikle sonuçsuz kalır. Kısacası, önalım hakkı sahibi muvazaa iddiasını her türlü delille ispatlayabilirken, sözleşmenin tarafı olan alıcı ancak yazılı delille ispatlayabilir.