CMK m. 118 ve 119 bağlamında, 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' gerekçesi, gece vakti arama yapılması için nasıl bir istisna oluşturmaktadır ve bu istisnanın kötüye kullanılma riski nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #74010

CMK m. 118/1, kural olarak konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde gece vaktinde (güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi) arama yapılamayacağını düzenler. Ancak aynı maddenin ikinci cümlesi, 'suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller' ile firari hükümlü/tutuklunun yakalanması amacıyla yapılan aramalarda bu kuralın uygulanmayacağını belirterek bir istisna getirir. CMK m. 119 ise, yine 'gecikmesinde sakınca bulunan hallerde' hakim kararı yerine C. savcısının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılabileceğini düzenler. Bu iki hüküm birleştiğinde, gecikmesinde sakınca bulunan bir hal gerekçe gösterilerek, hakim kararı olmaksızın, gece vakti konutta arama yapılabilmektedir. Bu istisnanın kötüye kullanılma riski, metinde de vurgulandığı gibi, 'gecikmesinde sakınca bulunan hal'in, aslında tedbirin aciliyetinden değil, sırf aramanın gece yapılabilmesi için bir 'vasıta' olarak kullanılmasıdır. Yani, gündüz rahatlıkla yapılabilecek bir arama için, soyut bir 'gecikmesinde sakınca var' gerekçesiyle gece vakti arama emri düzenlenmesi, kanunun istisnai hükmünün amacına aykırı ve temel haklara ölçüsüz bir müdahale niteliği taşıyan bir kötüye kullanma riski doğurur.