Anayasa Mahkemesi'nin 2021/28 E. sayılı kararıyla iptal ettiği, avukatlara suç gelirlerinin aklanmasıyla ilgili şüpheli işlem bildirme yükümlülüğü getiren düzenlemenin iptal gerekçesi temel olarak nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #73998

Anayasa Mahkemesi'nin bu iptal kararının temel gerekçesi, düzenlemenin avukat-müvekkil ilişkisinin mahremiyetine ve dolayısıyla Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan 'özel hayata saygı hakkı'na orantısız bir müdahale oluşturmasıdır. AYM, kararında şu hususları vurgulamıştır: 1. **Avukatlık Mesleğinin Özel Niteliği:** Avukatlık, adaletin sağlanmasında kilit rol oynayan ve temelini 'güven' ve 'sır saklama' yükümlülüğünün oluşturduğu kamusal yönü ağır basan bir meslektir. Avukat-müvekkil mahremiyeti, bu nedenle özel bir korumaya sahiptir. 2. **Orantısızlık:** Her ne kadar suç gelirleriyle mücadele meşru bir amaç olsa da, avukatlara getirilen bildirim yükümlülüğü bu amaca ulaşmak için orantılı bir araç değildir. Düzenleme, avukatlara 'katlanamayacakları bir külfet' yüklemektedir. 3. **Ek Güvencelerin Yokluğu:** İptal edilen kural, avukatların bildireceği bilgilerin meslek sırrı kapsamında kalıp kalmadığını belirlemeye yönelik herhangi bir ek güvence veya ön inceleme mekanizması öngörmemektedir. Avukatlar, diğer yükümlüler (bankalar vb.) gibi doğrudan MASAK'a bildirimde bulunmakla sorumlu tutulmuştur. Bu durum, avukatın sır saklama yükümlülüğü (Avukatlık K. m. 36) ile doğrudan çelişmekte ve savunma hakkının özünü zedelemektedir. Sonuç olarak AYM, düzenlemenin 'demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmadığı' sonucuna varmıştır.