Bir ceza davasında, iddia makamını temsil eden Cumhuriyet savcısı, delillerin tartışılması aşamasında esas hakkındaki mütalaasını sunmuştur. Duruşmanın ertelenmesinin ardından bir sonraki celsede, dosyaya yeni bir delil girmemesine ve mevcut delillerde bir değişiklik olmamasına rağmen, aynı veya farklı bir Cumhuriyet savcısı, önceki mütalaanın aksi yönünde (örneğin beraat yerine mahkumiyet) yeni bir mütalaa sunabilir mi? Bu durumun 'iddia makamının ciddiyeti' ve 'şüphenin giderilmesi' ilkesi açısından doğuracağı sonuçları tartışınız.

Makaledeki görüşe göre, bu durum hukuken sorunludur ve kural olarak mümkün olmamalıdır. Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaası, delillerin tartışılması sonucunda ulaştığı nihai kanaati yansıtır. Bu mütalaanın değiştirilmesi ancak istisnai hallerde kabul edilebilir. Bu istisnai haller şunlardır: 1) Mütalaadan sonra dosyaya davanın seyrini değiştirecek nitelikte yeni bir delil (CMK m. 207) girmesi ve bu delilin duruşmada tartışılması, 2) Cumhuriyet savcısının önceki mütalaasında bariz bir maddi veya hukuki hata yaptığını fark etmesi ve bu hatanın gerekçesini açıkça ortaya koyması. Bu haller dışında, özellikle dosyaya yeni bir delil girmeksizin ve gerekçe gösterilmeksizin mütalaanın, hele ki aksi yönde değiştirilmesi, 'iddia makamının ciddiyeti' ile bağdaşmaz. Bu durum, iddia makamının dosyayı yeterince incelemediği veya kanaatinde bir kararlılığa ulaşamadığı izlenimi yaratır. Özellikle sanık aleyhine bir değişiklik, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesiyle çelişir, çünkü iddia makamının kendisinin dahi şüphesinin giderilemediğini ve tereddüt içinde olduğunu gösterir. Sırf duruşmaya giren savcının değişmesi, yeni savcıya keyfi olarak mütalaayı değiştirme hakkı vermez, çünkü savcı kişisel olarak değil, bir bütün olan 'Cumhuriyet başsavcılığı' makamını temsilen duruşmada bulunur. Mahkemenin böyle bir durumda, mütalaanın neden değiştirildiğini sorgulamasa bile, gerekçeli kararında her iki mütalaaya da değinerek hangisini hangi nedenle dikkate aldığını veya almadığını açıklaması, gerekçeli karar hakkının (CMK m. 230) bir gereğidir. (Bkz: sen.av.tr, 'Cumhuriyet Savcısının Mütalaasını Değiştirmesi Mümkün müdür?')