Hukuki dinlenilme hakkı (HMK m. 27) hangi temel unsurları içermektedir? Bir mahkemenin, taraflardan birinin sunduğu delili veya dilekçeyi hiç dikkate almadan ve gerekçesinde buna hiç değinmeden karar vermesi, bu hakkı ihlal eder mi?

Evet, kesinlikle ihlal eder. Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biridir ve HMK m. 27'de üç temel unsurla somutlaştırılmıştır: 1) Bilgilenme Hakkı: Tarafların yargılamanın gidişatı, sunulan deliller ve iddialar hakkında tam olarak bilgi sahibi olma hakkı. 2) Açıklama ve İspat Hakkı: Tarafların, kendi iddia ve savunmalarını sözlü veya yazılı olarak mahkemeye sunma, delillerini ikame etme ve karşı tarafın delillerine karşı beyanda bulunma hakkı. 3) Dikkate Alınma ve Değerlendirilme Hakkı: Mahkemenin, tarafların iddia, savunma ve delillerini dikkate alarak ve değerlendirerek bir karar verme yükümlülüğü. Bir mahkemenin, taraflardan birinin usulüne uygun olarak sunduğu bir delili (örneğin bir bilirkişi raporu veya tanık listesi) veya esasa ilişkin bir savunma içeren dilekçeyi görmezden gelmesi, gerekçeli kararında bu iddia veya delile neden itibar edip etmediğini hiç tartışmaması, doğrudan doğruya 'dikkate alınma ve değerlendirilme' hakkını, dolayısıyla hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder. Bu durum, tek başına bir bozma sebebidir. (Bkz: Yargıtay 15. HD, 2017/966 E. sayılı karardaki genel anlatımlar)