Bir ceza davasının temyiz incelemesi için Yargıtay'a gelen dosyada, sanık on beş yıl hapis cezasına mahkum edilmiştir. Sanık, temyiz dilekçesinde duruşma talebinde bulunmuştur. Yargıtay'ın bu talebi karşılama zorunluluğu var mıdır? CMK m. 299'un mevcut hali bu konuda nasıl bir düzenleme içermektedir?

Hayır, Yargıtay'ın bu talebi karşılama zorunluluğu yoktur. CMK m. 299, on yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde, Yargıtay'ın incelemelerini sanığın veya katılanın talebi üzerine duruşmalı olarak yapabileceğini düzenler. Ancak maddede kullanılan 'yapabilir' ifadesi, bunun Yargıtay için bir zorunluluk değil, bir takdir yetkisi olduğunu göstermektedir. Makalede de eleştirildiği üzere, bu takdir yetkisinin hangi objektif kriterlere göre kullanılacağı kanunda belirtilmemiştir. Uygulamada Yargıtay ceza daireleri, iş yoğunluğu ve dosya üzerinden incelemenin yeterli olduğu gibi genel gerekçelerle duruşma taleplerini sıklıkla reddetmektedir. Özellikle olağanüstü hal döneminde yapılan ve sonradan kanunlaşan değişiklikle, duruşma açma yetkisi büyük ölçüde Yargıtay'ın takdirine bırakılmıştır. Sonuç olarak, sanık on beş yıl gibi ağır bir ceza almış ve talep etmiş olsa dahi, Yargıtay duruşma açmadan, dosya üzerinden inceleme yaparak kararı onama veya bozma yetkisine sahiptir. Bu durum, adil yargılanma ve sanığın meramını en üst mahkemede sözlü olarak anlatma hakkı açısından eleştirilmektedir. (Bkz: sen.av.tr, 'İstinaf İncelemesinin Duruşmasız Yapılması Sorunu')