Bir hukuk davasında mahkeme, tahkikat aşamasını bitirmiş ve tarafların hazır bulunduğu celsede HMK m. 184 uyarınca tahkikatın bittiğini tefhim etmiştir. Mahkeme, aynı celsede sözlü yargılamaya geçerek hüküm kurmak isteyebilir mi? Tarafların bu durumda sahip olduğu bir hak var mıdır?

Mahkeme, tarafların rızası olmadan aynı celsede sözlü yargılamaya geçerek hüküm kuramaz. HMK m. 186/1, mahkemenin tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama ve hüküm için yeni bir gün tayin ederek tarafları davet etmesini kural olarak benimsemiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/4951 E., 2015/12065 K. sayılı kararında da açıklandığı gibi, tahkikatın bittiğinin tefhim edildiği duruşmada tarafların tamamı hazırsa, hakim onlara sözlü yargılama hakkında da görüşlerini sormalıdır. Taraflardan biri veya tamamı, sözlü yargılama için yeni bir duruşma günü tayin edilmesini isterse, mahkeme bu talebi kabul ederek yeni bir gün belirlemek zorundadır. Bu, taraflara son savunmalarını ve hukuki değerlendirmelerini hazırlamaları için bir imkan tanır. Taraflar ancak açıkça ve birlikte, yeni bir duruşma günü istemediklerini beyan ederlerse, bu durum tutanağa geçirildikten sonra aynı celsede sözlü yargılamaya geçilebilir. Dolayısıyla, tarafların 'sözlü yargılama için yeni bir gün isteme' hakkı bulunmaktadır ve bu hak, adil yargılanma hakkının bir parçasıdır. (Bkz: barandogan.av.tr, 'HMK Madde 184...')