Taşınır satışında satıcının ayıptan sorumluluğu (TBK m. 219) ile zapttan sorumluluğu (TBK m. 214) arasındaki temel farkları, sorumluluğun konusu ve doğuş anı bakımından açıklayınız.

Satıcının ayıptan ve zapttan sorumluluğu, her ikisi de satıcının borcunu gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklansa da, konuları ve doğuş anları bakımından temel farklılıklar içerir. 1) Sorumluluğun Konusu: - Ayıptan Sorumluluk (TBK m. 219): Satılan malın kendisinde bulunan ve değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları önemli ölçüde azaltan ya da ortadan kaldıran 'maddi, hukuki veya ekonomik' eksiklikler veya satıcının vaat ettiği niteliklerin bulunmamasıdır. Örneğin, satın alınan bir arabanın motorunun bozuk olması (maddi ayıp) veya aracın üzerinde haciz bulunması (hukuki ayıp) gibi. Sorumluluk malın fiziki veya hukuki yapısındaki bozuklukla ilgilidir. - Zapttan Sorumluluk (TBK m. 214): Satış sözleşmesi kurulduktan sonra, üçüncü bir kişinin satılan mal üzerinde alıcıdan daha üstün bir hak (mülkiyet, sınırlı ayni hak vb.) ileri sürerek malı tamamen veya kısmen alıcının elinden almasıdır (zapt). Burada sorun malın kendisinde değil, üçüncü bir kişinin mal üzerindeki hak iddiasındadır. 2) Sorumluluğun Doğuş Anı: - Ayıptan Sorumluluk: Ayıbın, hasarın alıcıya geçtiği anda (genellikle zilyetliğin devri anında) satılanda mevcut olması gerekir. Alıcı bu ayıbı daha sonra fark edebilir, ancak ayıp devir anında var olmalıdır. - Zapttan Sorumluluk: Zaptın sebebi olan üçüncü kişinin üstün hakkının 'satış sözleşmesinin kurulduğu sırada' var olması gerekir. Üçüncü kişinin bu hakkını kullanarak malı alıcının elinden alması (zapt olayı) ise sözleşme kurulduktan sonra gerçekleşir. Özetle, ayıp malın 'iç' durumuyla, zapt ise mal üzerindeki 'dış' kaynaklı bir hak iddiasıyla ilgilidir.