CMK m. 280/1'in yapısı, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ceza dairelerinin duruşma açmaksızın istinaf başvurularını esastan reddetmesine imkan tanımakta mıdır? Bu maddenin, iki dereceli yargılanma hakkı açısından yarattığı sorun nedir?

Evet, CMK m. 280/1'in mevcut yapısı buna imkan tanımaktadır. Madde, BAM ceza dairesinin incelemeye dosya üzerinden başlamasını ve sırasıyla; başvurunun esastan reddi (m. 280/1-a), hukuka aykırılığın düzeltilerek esastan reddi (m. 280/1-b,c,d) veya bozma (m. 280/1-e,f) kararı vermesini öngörmektedir. Duruşma açılması (m. 280/1-g), bu haller tüketildikten sonra bir seçenek olarak sunulmuştur. Bu yapı, duruşma açılmasını bir istisna gibi konumlandırmaktadır. Sorun, istinafın hem maddi hem de hukuki denetim yaptığı gerçeğiyle çelişmesidir. İki dereceli yargılanma hakkı (İHAS 7. Ek Protokol m. 2), davanın sadece dosya üzerinden değil, bir üst mahkeme önünde yeniden ele alınmasını, bu kapsamda tarafların doğrudan dinlenilmesini de içerir. CMK m. 280'in bu yapısı, hakkın özünü zedeleyecek şekilde uygulamada duruşmaların asgariye indirilmesine ve yargılamanın kağıt üzerinde kalmasına yol açtığı için eleştirilmektedir.