HMK'nın 138. maddesi uyarınca mahkemenin dosya üzerinden karar verebilmesi, dilekçeler teatisi (karşılıklı verilmesi) aşamasının tamamlanması zorunluluğunu ortadan kaldırır mı?

Hayır, ortadan kaldırmaz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2017/966 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, HMK m. 138'in tanıdığı yetki, hakime ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme imkanı tanır. Ancak bu yetkinin kullanılabilmesi için davanın ön inceleme aşamasına gelmiş olması, yani dilekçelerin karşılıklı olarak verilmiş olması (dava dilekçesinin davalıya tebliği, cevap süresinin beklenmesi vb.) zorunludur. Bu aşama tamamlanmadan, davalının hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek dosya üzerinden karar verilemez. (URL: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-184-tahkikatin-sona-ermesi.html)