TCK Madde 37/1 gerekçesinde, müşterek faillikte suç ortaklarının iştirak katkılarının karşılıklı olarak birbirlerini tamamlamadığı durumlarda da müşterek failliğin mümkün olduğu belirtilmiş ve 'aynı anda mağdurun üzerine ateş eden beş kişi' örneği verilmiştir. Bu örnek olay üzerinden, müşterek faillikte 'fonksiyonel hâkimiyet' kavramı her zaman zorunlu mudur, yoksa 'eşdeğer katkı' ve 'neticenin gerçekleşme ihtimalini artırma' amacı da müşterek faillik için yeterli olabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #71342

TCK Madde 37/1 gerekçesindeki 'aynı anda mağdurun üzerine ateş eden beş kişi' örneği, müşterek faillikte her zaman klasik anlamda 'fonksiyonel hâkimiyet' (yani her bir failin suçun farklı bir bölümünü üstlenerek birbirini tamamladığı işbölümü) aranmayabileceğini göstermektedir. Bu tür durumlarda: 1. **Eşdeğer Katkı:** Her bir suç ortağı, suçun kanuni tanımındaki fiilin tamamını gerçekleştirmeye yönelik (örneğin, her biri öldürme kastıyla ateş ediyor) eşdeğer bir katkıda bulunur. 2. **Neticenin Gerçekleşme İhtimalini Artırma Amacı:** Müşterek hareket etmenin amacı, fiilin (örneğin ölüm neticesinin) gerçekleşme ihtimalini mümkün olduğunca yükseltmek ve sağlama almaktır. Her bir ortağın katkısı, bu ortak amaca hizmet eder. Bu örnekte, ateşlenen mermilerden sadece birinin mağdura isabet edip ölümüne neden olması halinde dahi, tamamlanmış kasten adam öldürme suçundan dolayı bu kişilerin her birinin müşterek fail olarak sorumlu tutulacağı belirtilmiştir. Burada, her bir failin ayrı ayrı 'fonksiyonel' bir rolü olmasa da (herkes aynı şeyi yapıyor), 'birlikte suç işleme kararı' ve suçun icrasına 'ortak bir iradeyle katılma' ve 'neticenin gerçekleşme riskini müştereken artırma' söz konusudur. Dolayısıyla, bu tür durumlarda fiil üzerinde ortak hâkimiyet, her birinin kendi eylemiyle neticeye doğrudan katkıda bulunma potansiyeli ve bu potansiyellerin birleşerek suçun işlenme olasılığını artırması şeklinde anlaşılabilir. Yani, 'fonksiyonel hâkimiyet' dar anlamda bir işbölümünü ifade etse de, bu tür 'kümülatif' katkılar da fiil üzerinde ortak hâkimiyetin bir görünümü olarak kabul edilebilir.