Yargıtay Ceza Dairelerinin, TCK Madde 37/1'deki 'müşterek faillik' kavramını taksirli suçlarda (negligent crimes) uygulayıp uygulamadığını, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2014/6953 E., 2014/14225 K. sayılı kararı üzerinden değerlendiriniz. Taksirli suçlarda iştirak prensibinin nasıl işlediğini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #71056

Taksirli suçlarda (negligent crimes) iştirak kavramının uygulanabilirliği, ceza hukukunun temel tartışma konularından biridir. Yargıtay'ın genel ve istikrarlı görüşü, taksirli suçlarda 'iştirak'in mümkün olmadığı yönündedir. **Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2014/6953 E., 2014/14225 K. Sayılı Kararı:** Bu karar, taksirli suçlarda iştirak meselesini net bir şekilde ele almaktadır. Kararda, 'Taksirli suçlarda iştirakin mümkün bulunmadığı gözetilmeden TCK'nın 37/1. maddesi göndermesi ile temel ceza tayini'nin hukuka aykırı olduğu belirtilerek hüküm bozulmuştur. Bu bozma, taksirli suçlarda TCK 37/1'de düzenlenen 'müşterek faillik' hükmünün uygulanamayacağı anlamına gelir. **Taksirli Suçlarda İştirak Prensibinin İşleyişi:** * **Kast ve İştirak İlişkisi:** Türk Ceza Kanunu'nda iştirak hükümleri (faillik, azmettirme, yardım etme), suçun 'kasten' işlenmesini önkoşul olarak kabul eder. TCK 40/1'de 'Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir' hükmü, iştirakin ancak kasıtlı suçlarda mümkün olduğunu açıkça belirtir. Taksirli suçlarda ise failin bir suçu işleme 'kasti' yoktur, dolayısıyla ortak bir iradeyle veya birlikte suç işleme kararıyla hareket etme durumu söz konusu olamaz. * **Taksirli Suçlarda Birden Fazla Kişinin Sorumluluğu:** Birden fazla kişinin taksirli bir fiil sonucunda bir zarara neden olması durumunda, her bir kişi kendi 'müstakil taksirli' fiilinden sorumlu tutulur. Yani, her birinin kendi kusurlu davranışı ayrı ayrı değerlendirilir ve nedensellik bağına göre sorumlu tutulur. Burada 'müşterek faillik' değil, 'çok failli taksirli suç' durumu söz konusu olur. * Örnek: İki sürücünün trafik kurallarını ihlal etmesi sonucu bir kazaya karışıp bir kişinin ölümüne neden olması durumunda, her bir sürücü kendi kusurlu davranışının derecesine göre 'taksirle ölüme neden olma' suçundan ayrı ayrı sorumlu tutulur. Birbirlerinin eylemlerine 'iştirak' ettikleri veya 'müşterek fail' oldukları kabul edilmez. Sonuç olarak, Yargıtay'ın benimsediği ilke uyarınca, TCK'nın iştirak hükümleri (37, 38, 39) sadece kasıtlı suçlarda uygulanır. Taksirli suçlarda ise her fail, kendi kusurlu hareketi ve bu hareketin doğurduğu netice arasındaki nedensellik bağı çerçevesinde bağımsız olarak cezalandırılır.