Anayasa Mahkemesi'nin, CMK m. 250/9'da yer alan 'talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda' ibaresini iptal etmesinin, seri muhakeme usulünün doğası ve hakimin rolü üzerindeki potansiyel etkilerini, metindeki yazarın eleştirileri çerçevesinde tartışınız.
Anayasa Mahkemesi'nin CMK m. 250/9'daki 'talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda' ibaresini iptal etmesi, seri muhakeme usulünün temel mantığını sarsan ve çelişkili bir durum yaratan kritik bir karardır. Yazarın eleştirileri şu noktalarda toplanmaktadır: 1. Usulün Amacıyla Çelişki: Seri muhakeme, adından da anlaşılacağı gibi, yargılamayı hızlandırmak ve mahkemelerin iş yükünü azaltmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu amaç, savcının belirlediği ve şüphelinin kabul ettiği yaptırımın, mahkeme tarafından sadece usuli bir denetimden geçirilerek hükme bağlanması esasına dayanıyordu. İptal kararı sonrası, mahkeme artık savcının talepnamesindeki yaptırımla bağlı değildir. Bu durum, mahkemenin kendi ceza takdirini yapabilmesi için delil toplaması, araştırma yapması ve soruşturmayı genişletmesi gibi genel muhakeme işlemlerine yönelmesine neden olabilir. Bu da seri muhakemenin 'seri' olma özelliğini ve temel amacını ortadan kaldırır. 2. Sistematik Tutarsızlık: AYM, sadece hüküm fıkrasındaki bu ibareyi iptal ederken, savcının yaptırımı nasıl belirleyeceğini düzenleyen CMK m. 250'nin 4, 5, 6, 7 ve 8. fıkralarını iptal etmemiştir. Bu durum, savcıya hala bir yaptırım belirleme görevi yüklerken, mahkemeyi bu yaptırımla bağlamayarak kanun içinde bir tutarsızlık yaratmaktadır. 3. Hakimin Rolünün Değişmesi: İptalden önce hakim, usulün doğru uygulanıp uygulanmadığını denetleyen bir onay makamı konumundaydı. İptal kararı, hakimi tekrar yargılamanın merkezine koyarak, savcının talepnamesinden bağımsız bir karar verme yetkisiyle donatmıştır. Yazar, bu durumun Anayasa'ya uygunluk açısından doğru olsa da, seri muhakeme kurumunu işlevsiz bırakma riski taşıdığını, zira kurumun genel muhakeme ilkelerinin dışında, kendine özgü bir mantıkla tasarlandığını savunmaktadır. (Referans: seri-muhakeme-ve-basit-yargilama-usulu)