Seri muhakeme usulünde Cumhuriyet savcısının hazırladığı talepnamenin, yönetmelikte belirtilen sebeplerle (CMK'da yer almamasına rağmen) mahkeme tarafından iade edilmesi durumunda ortaya çıkan hukuki sorunu, 'normlar hiyerarşisi' açısından tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #69775

Bu durum, normlar hiyerarşisi açısından potansiyel bir hukuki sorun teşkil etmektedir. CMK m. 250'de, mahkemenin savcının talepnamesini iade edebileceğine dair açık bir hüküm yoktur. Ancak, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan Seri Muhakeme Yönetmeliği'nin 13/2. maddesinde, talepnamenin usule aykırı düzenlenmesi, yaptırımda maddi hata yapılması gibi belirli durumlarda mahkemenin talepnameyi iade edebileceği düzenlenmiştir. Normlar hiyerarşisine göre, kanun (CMK), yönetmelikten daha üst bir normdur ve yönetmelikler kanunlara aykırı hükümler içeremez veya kanunun vermediği bir yetkiyi idari bir organa veya mahkemeye tanıyamaz. Bu açıdan bakıldığında, yönetmelikle mahkemeye tanınan iade yetkisinin yasal bir dayanağı olmadığı ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu ileri sürülebilir. Metindeki yazar da bu soruna dikkat çekerek, mahkeme talepnameyi iade ettiğinde, Cumhuriyet savcısının 'mahkemenin böyle bir denetleme yetkisi yok' diyerek bu karara itiraz edebileceğini ve itiraz merciinin bu itirazı kabul etmek durumunda kalabileceğini belirtmektedir. Bu durum, usulde bir belirsizlik ve çelişki yaratmaktadır. Ancak uygulamada, usul ekonomisi ve hataların baştan düzeltilmesi amacıyla bu yönetmelik hükmünün fiilen uygulandığı görülmektedir. (Referans: seri-muhakeme-ve-basit-yargilama-usulu, CMK m. 250, Seri Muhakeme Yönetmeliği m. 13/2)