Kambiyo senetlerine özgü takipte borçlunun 'imzaya itirazı' ile 'borca itirazı' arasındaki temel usuli farkları, itirazın yapıldığı merci, şekli ve takibe etkisi açısından karşılaştırınız.
İmzaya itiraz ile borca itiraz arasında önemli usuli farklar bulunmaktadır: 1. İtirazın Yapıldığı Merci ve Şekli: Her iki itiraz da ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde 'icra mahkemesine' bir dilekçe ile yapılmalıdır. Bu yönleriyle ortaktırlar. Ancak imzaya itirazın 'ayrıca ve açıkça' yapılması gerekirken (İİK m. 170), borca itirazda borcun olmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı gibi sebeplerin belirtilmesi yeterlidir (İİK m. 169). 2. İspat Yükü ve Yargılama Usulü: İmzaya itirazda, icra mahkemesi İİK m. 68a'daki prosedüre göre imza incelemesi yapar. İspat külfeti imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıdadır. Borca itirazda ise, borçlu itirazını resmi veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispatlamak zorundadır. Bu tür bir belgesi yoksa itirazı reddedilir. 3. Takibe Etkisi: Kural olarak her iki itiraz da satışı durdurur ancak takibin diğer işlemlerini (haciz gibi) durdurmaz (İİK m. 169/a). Ancak icra mahkemesi, her iki itiraz türünde de itirazı ciddi bulursa, takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir. 4. Sonuçları (Tazminat ve Ceza): İmzaya itirazın haksız yere yapıldığı anlaşılırsa, borçlu takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına ve %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilir (İİK m. 170). Borca itirazın reddi halinde ise alacaklı lehine sadece %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilir, para cezası yoktur (İİK m. 169/a). (Referans: kambiyo-senetlerine-ozgu-icra-takibi, İİK m. 169, 170)