Pasaport Kanunu m.22/1'de yer alan 'memleketten ayrılmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenler' ibaresinin, Anayasa m.23/5 ile olan çelişkisini hukuki olarak analiz ediniz. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımı nasıldır?

Bu ibare ile Anayasa m.23/5 arasında açık bir çelişki bulunmaktadır. Anayasa m.23/5, 'Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, seyahat hürriyetinin kısıtlanması için iki koşul öngörür: 1) Bir suç soruşturması veya kovuşturmasının varlığı, 2) Bu sürece bağlı olarak verilmiş bir hâkim kararı. Oysa Pasaport Kanunu m.22/1'deki ibare, bu iki anayasal güvenceyi de aramaksızın, tamamen idarenin (İçişleri Bakanlığı) takdirine dayalı, 'genel güvenlik bakımından mahzur bulunması' gibi soyut ve sınırları belirsiz bir gerekçeyle seyahat hürriyetinin kısıtlanmasına olanak tanımaktadır. Bu durum, Anayasa'nın 13. maddesindeki 'sınırlamanın ancak kanunla ve Anayasa'nın ilgili maddesindeki sebeplere bağlı olarak yapılabileceği' ilkesine de aykırıdır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31.01.2013 tarihli, 2008/921 E. ve 2013/314 K. sayılı kararında da bu çelişki vurgulanmış ve Pasaport Kanunu m.22/1'deki bu düzenlemenin Anayasa m.23'e aykırı olduğu, hâkim kararı olmadan idari bir işlemle yurtdışına çıkış hürriyetinin kısıtlanamayacağı belirtilmiştir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/pasaport-tahdidinde-“memleketten-ayrilmalarinda-mahzur-gorulenler”-kriterinin-anayasaya-aykırılıgı)